İlkemiz Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi İşitme Konuşma Koklear İmplant Eğitim Merkezi - 312-318 87 31- 318 76 79 Ankara

GECİKMİŞ KONUŞMA

Dr. Esra Özcebe

Gecikmiş konuşma,
çocukluk döneminde karşılaşılan sık problemlerden biri olup, dil/konuşma gelişimi normalden geri olan çocukları tanımlamaktadır.

Gecikmiş Konuşma?

Çocuğun beklenen yaşta ve şekilde
konuşma-dil becerilerinde
sınırlılık olarak da tanımlanabilmektedir.

Gecikmiş konuşmanın, sadece çocuğun yaşına uygun dil/konuşma becerilerini yerine getirmede problem olarak algılanmaması gerekir.

Gecikmiş konuşma
Önemli bir problemin belirtisi olabilir.
Mental Retardasyon
İşitme Kaybı
Otizm .....


Gecikmiş konuşması olan çocuklarda
BEKLEYELİM ve GÖRELİM yaklaşımı

Bu yaklaşımda ailelere;
"Ailesinde geç konuşan var mı?, bekleyelim
4 yaşında konuşur. Okula başlayana kadar konuşur" gibi öneriler verilebilmektedir.

Bu durum, gecikmiş konuşması olan çocuğun uygun tanı alması ve erken eğitim sürecinin gecikmesine neden olmaktadır.


Bekleyelim ve görelim yaklaşımı çocukta erken dönemde tespit edilebilecek bir çok engellin geç tanılanmasına yol açar.

ÖRNEK
İşitme kaybı
Yaygın gelişimsel bozukluk ???
Gecikmiş konuşmada

Erken teşhis ve terapiye zaman kaybetmeden başlanması önem taşımaktadır.
"Bekleyelim ve Görelim" düşüncesiyle kaybedilen zaman çocuğun ileriki dönemde var olan problemlerinin daha ilerlemesine neden olabilmektedir.
Dil ve konuşma gelişiminde gecikme olduğu düşünülen çocukların, mutlaka detaylı bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.

NEDENLER

Gecikmiş Konuşmanın Nedenleri 1

Mental Retardasyon
Genetik bozukluklar
Intrauterin enfeksiyonlar
Plasental yetersizlik
Maternal ilaç kullanımı
SSS travma
Hipoksi
Kernikterus
Hipotiroidizm
Zehirlenmeler
Menenjit veya ensefalit

Gecikmiş Konuşmanın Nedenleri 2

İşitme kaybı
Sensöri-nöral tip işitma kaybı
İletim tip işitme kaybı
İşitsel İşlemleme bozukluğu
Otizm / Yaygın gelişimsel bozukluk
Gelişimsel dil gecikmesi
Özgün dil bozukluğu
Motor Konuşma Bozuklukları (Dizatri, Apraksi)

Gecikmiş Konuşmanın Nedenleri 3

Kazanılmış Beyin Hasarları
Dikkat Dağnıklığı/ Hipeaktivie Bozukluğu
Serebral Palsi
Elektif Mutizm
Bilingualizm
Psiko-sosyal yoksunluk


GECİKMİŞ KONUŞMA
NE ZAMAN

Eğer bir çocuk;

3-4 aylıkken çevresindeki kişilere veya oyuncaklara ilgi göstermiyorsa
9 aya kadar agulamıyorsa
(beklenen 6-8 ay)
1 yaşına geldiği zaman ismini anlamıyor, "hayır" ve bazı komutları anlamıyorsa

15 ay civarında en az 1-3 kelime üretmediyse
18 ay en az 6-10 kelime üretemediyse
21 ay basit komutları yerine getiremiyorsa
24 ay kitapta ismi söylenen resimleri gösteremiyorsa
26 ay iki kelimeli cümle kuramıyorsa, (beklenen 18-22 ay arası)

3 yaşında 3 kelimeli cümle kuramıyorsa
3 yaşında soru soramıyorsa
3 yaşına geldiği zaman Ne?, Nerede? Kim? sorularına cevap veremiyorsa
3 yaşında diğer çocuklarla iletişime geçmiyorsa
4 yaşında 4-5 kelimeli cümle kuramıyorsa

4 yaşında anlaşılır konuşmıyorsa
5 yaşında grameri uygun kullanamıyorsa
5 yaşında basit bir hikayeyi anlatamıyorsa
Kelime dağarcığının gelişiminde sınırlılık gösteriyorsa
İfade edici ve alıcı dil gelişimi arasında belirgin bir fark varsa

DEĞERLENDİRME YAPILMALIDIR


Dil/konuşma gecikmesi ve/veya bozukluğu olan çocukların değerlendirilmesi multidisipliner bir çalışmayı gerekli kılmaktadır.

Çocuk doktoru
Çocuk Nöroloğu
Kulak burun boğaz hastalıkları uzmanı
Odyolog
Eğitim odyoloğu
Konuşma-dil patoloğu
Çocuk psikiyatristi
Psikolog
Özel eğitim uzmanı sayılabilir.

Değerlendirme;
Anamnez
Gelişimsel Hikaye
Fizik muayene (çocuk doktoru)
Kulak Burun Boğaz muayenesi
Odyolojik değerlendirme (işitme değerlendirilmesi)
Gelişim değerlendirmesi
Dil/konuşma değerlendirmesi
Psikometrik ve psikolojik değerlendirme

Gelişim değerlendirmesi
GELİŞİM TARAMA TESTLERİ
Bir sorun tespit edilirse
Psikometrik ve psikolojik değerlendirme
Bir sorun tespit edilirse

Dil-Konuşma Değerlendirmesi
Dil ve konuşma değerlendirilmesi yapılırken dil ve konuşmanın değişik parametreleri detaylı olarak incelenmelidir.

Dil ve konuşma gelişimini değerlendirme formları

Standart Dil Testleri

Spontan Konuşma

OSU (ortalama sözce uzunluğu)

Standart Artikülasyon/Fonolojik Gelişimi Değerlendirme Testleri

Değerlendirme Sonrasında Neler Yapılmalıdır?
Problem olan alana yönelik uygun yönlendirme ….

Erken tanı ve eğitim
Bireysel eğitim programları
Aile eğitim programları

Dil/konuşma gecikmesi/bozukluğu olan çocukların en erken dönemde tanılanıp dil gelişiminin kritik olduğu dönemde (kritik beyin gelişimi) uygun terapi programına alınmaları çok önemlidir.


SONUÇ

Ülke çapında erken tanının öneminin vurgulanması
Pratisyen hekim
Aile hekimi
Pediatristler düzenli gelişimsel tarama testleri uygulamaları, yönlendirme yapmaları
Eğer aile gecikmiş konuşma açısından ilk olarak KBB uzmanına başvurursa, detaylı değerlendirme için odyoloji ve konuşma bozukluklarını birimlerine bekletilmeden yönlendirilmesi